7162 Sayılı “Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” Yayımlanmıştır
30 Ocak 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “7162 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile vergi mevzuatında önemli değişiklikler yapılmıştır. Söz konusu Kanun ile yapılan değişiklikler aşağıda özetlenmiştir.
Esnaf Muaflığı Kapsamı Genişletilmektedir.
Gelir Vergisi Kanununun 9. maddesine göre başta ev hanımları olmak üzere oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, dokuma mamulleri, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmaksızın satanlar esnaf muaflığından faydalanmaktadır. Ancak, bunlar imal ettikleri bu ürünleri internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satarlarsa esnaf muafiyetlerini kaybetmekte ve basit veya gerçek usulde ticari kazanç mükellefi olmaktadır.
Yapılan değişiklik ile yıllık asgari ücretin brüt tutarını (2019 için 30.700,80TL) aşmayacak şekilde internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satış yapanların, muafiyetlerini kaybetmemeleri sağlanmaktadır.
İşsizlik Tazminatlarına Uygulanan Gelir Vergisi İstisnası Uygulamasına Açıklık Getirilmektedir.
Gelir Vergisi Kanununun ‘Tazminat ve Yardımlarda’ başlıklı 25. maddesinde yapılan değişiklik ile işsizlik kapsamında verilen tazminatlardan hangilerinin istisna kapsamına girdiği hususuna açıklık getirilmektedir.
Mevcut uygulamada işverenlerce, hizmet erbabına ölüm, engellilik ve hastalık gibi durumlarda sosyal amaçlarla bazı tazminatlar ödenmekte veya yardımlar yapılmakta ve istisna kapsamında olduğu için bu ödemelerden gelir vergisi kesilmemektedir.
Bu ödemeler yanında ilgili hizmet erbabına 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca ödenen işsizlik ödeneği ile işverenlerce 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesine göre ödenen işe başlatmama tazminatları da istisna kapsamında olduğundan, bu ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapılmamaktadır.
Ancak, uygulamada işverenler tarafından işten çıkarılan hizmet erbabına yukarıda belirtilen kanunlar kapsamında olmaksızın, işsizlik veya işe başlatmama tazminatı ve benzeri adlar altında çeşitli ödemeler yapılmakta ve bu ödemelerin de anılan istisna kapsamında olduğu yönünde ihtilaflar yaratılmaktadır.
Yapılan değişiklik ile;
Ölüm, engellilik ve hastalık sebebiyle verilen tazminat ve yardımlara ilişkin istisna aynen korunmaktadır.
İşsizlik kapsamında verilen tazminatların hangilerinin istisna kapsamına girdiği hususuna açıklık getirilmektedir.
Buna göre “işsizlik” tazminatlarından sadece 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca ödenen ‘işsizlik ödeneği’ ve 4857 sayılı İş Kanununa göre ödenen ‘işe başlatmama tazminatı’ istisna kapsamında kabul edilecektir.
Vergiye Uyumlu Mükelleflere Sağlanan Vergi İndirimi Şartları Yumuşatılmaktadır.
Vergiye uyumlu mükelleflere sağlanan vergi indiriminin şartlarından biri, indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş olması ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olmasıdır.
Yapılan değişikliğe göre her bir beyanname itibarıyla 250 Türk Lirasına kadar yapılan eksik ödemeler bu şartın ihlali kapsamında değerlendirilmeyecektir.
Ayrıca, ihraç kayıtlı mal teslimlerine ilişkin KDV ve ÖTV uygulamalarında olduğu gibi ilgili vergi kanunu gereğince tecil edilerek belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde terkin edilecek vergilerin, söz konusu şartların sağlanamaması durumunda, kanunlarında öngörülen tecil süresinin (örneğin ihraç kayıtlı teslimlerde teslimin yapıldığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar olan süre) bitiminden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi halinde, bu durum tahakkuk eden vergilerin kanuni süresi içerisinde ödenmiş olması şartının ihlali sayılmayacaktır.
Karşılıklı Sonlandırma veya İkale Sözleşmesi Kapsamında Yapılan Ödemelerde Yapılan Gelir Vergisi Kesintileri İade Edilecektir.
Bilindiği üzere 21.03.2018 tarih, 7103 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesine eklenen bent ile hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra, karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödeme ve yardımların Gelir Vergisi Kanununa göre ücret sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Ancak, 7103 sayılı Kanunun yayımından önceki dönemler için bu ödemeler üzerinden kesilen gelir vergilerinin iadesine yönelik olarak çok sayıda dava açılmıştır. Açılan davalarda yargı organlarınca idare aleyhine verilen kararlar müstakar hale gelmiştir.
Yapılan değişiklik ile 27.03.2018 tarihinden önce işten ayrılan hizmet erbabına, karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında yasal haklarına ek olarak ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan ödeme ve yardımlardan yapılan gelir vergisi kesintisinin red ve iadesine imkan sağlanmaktadır.
Ancak karşılıklı sonlandırma sözleşmesi ve ikale sözleşmesi kapsamında yapılsa dahi ek tazminat niteliğinde olmayan ihbar tazminatı, normal ücret, yıllık izin ücreti, geçmiş veya mevcut dönemdeki çalışmalar karşılığı yapılan hizmet primi ve ikramiye ödemeleri ile ücret kapsamında olan benzeri ödemelerden kesilen gelir vergisinin iade edilmesi söz konusu değildir.
Sinema Film Gösterimi Yapan İşletmeler Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanma Zorunluluğu Olmadan E-bilet Uygulamasına Dâhil Olabilecektir.
Eğlence vergisinin beyan ve ödemesinde sadece ödeme kaydedici cihazlar kullanılması şartına bağlı olarak farklı usul ve esas belirlenebilmesi, e-bilet uygulamasının yaygınlaşması bakımından engel teşkil etmekte ve mükelleflere (özellikle sinema işletmelerine) e-bilet uygulamasına geçilse dahi ödeme kaydedici cihaz alma ve kullanma zorunluluğu getirmektedir.
E-bilet uygulamasına mükelleflerin dâhil olmasını teşvik etmek amacıyla, mevcut durumda ödeme kaydedici cihaz kullanarak bilet düzenleyen işletmelere sağlanan beyan ve ödeme usulünün (eğlence vergisinin etkinlikten önce ödenmesi yerine, etkinliğe ilişkin aylık dönemler halinde düzenlenen biletlere ait eğlence vergisinin ertesi ay içinde ödenmesi ve bildirim ile belediyelere bildirilmesi usulü) e-bilet uygulaması açısından da sağlanabilmesi için; ilgili Kanunda değişiklik yapılarak elektronik belge düzenlemek suretiyle de eğlence vergisinin beyan ve ödemesine imkân verecek idari düzenlemeleri yapabilmesi bakımından, Hazine ve Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanacak genel tebliğ ile e-bilet uygulamasına dâhil olacak mükelleflerin ödeme kaydedici cihaz kullanım zorunluluğuna tabi tutulmadan eğlence vergisinin beyan ve ödeme usulünün e-bilet ve benzeri belgeler yoluyla gerçekleştirilebilmesine imkan verilecek ve mükelleflerin söz konusu e-bilet uygulamasına gönüllü olarak dâhil olmaları sağlanabilecektir.
2019 UEFA Süper Kupa Finali ve 2020 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali Müsabakaları Dolayısıyla Yapılacak Mal Teslimleri ve Hizmet İfaları Katma Değer Vergisinden İstisnadır.
2019 UEFA Süper Kupa Finali ve 2020 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali müsabakalarına ilişkin olmak üzere UEFA, katılımcı futbol kulüpleri ve organizasyonda görevli tüzel kişilerden iş yeri, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayanlara, bu müsabakalar dolayısıyla yapılacak mal teslimleri ve hizmet ifaları ile bunların bu müsabakalar dolayısıyla yapacakları mal teslimleri ve hizmet ifaları katma değer vergisinden müstesnadır.
Söz konusu istisnalar dolayısıyla yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergilerden indirilir. İndirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler istisna kapsamında işlem yapan mükellefin talebi üzerine nakden veya mahsuben iade edilir.
Sınai Mülkiyet Kanunu Kapsamında Patent veya Faydalı Model Belgesi Verilerek Koruma Altına Alınmış Buluşlara Kurumlar Vergisi İstisnası Uygulanacaktır.
Kurumlar Vergisi Kanununun “Sınai mülkiyet haklarında istisna” başlıklı 5/B maddesi ile Türkiye’de gerçekleştirilen araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri ile yazılım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan buluşların kiralanması, devri veya satışı, Türkiye’de seri üretime tabi tutularak pazarlanmaları veya Türkiye’de gerçekleştirilen üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen ürünlerin satışından elde edilen kazanç ve/veya iratların patentli veya faydalı model belgeli buluşa atfedilen kısmının %50’si kurumlar vergisinden müstesna tutulmuştur.
Bu istisnadan yararlanılabilmesi için diğer şartların yanı sıra istisnaya konu buluşun mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında KHK kapsamında patent veya faydalı model belgesi verilerek koruma altına alınan buluşlar arasında yer alması ve buluşa ilişkin incelemeli sistem ile patent veya araştırma raporu sonucunda faydalı model belgesi alınmış olması gerekmektedir. 551 sayılı KHK 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Kurumlar Vergisi Kanununun “Sınai Mülkiyet Haklarında İstisna” başlıklı 5/B maddesinde yapılan değişiklik ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında patent veya faydalı model belgesi verilerek koruma altına alınan buluşların da kurumlar vergisi istisnasından yararlanabileceği hususu açıklığa kavuşturulmuştur.